Tłumacz przysięgły PL–DE

Porównanie statusu: PL vs DE

Ważne wyjaśnienie nazewnicze Fraza „BEA Befugte Übersetzer" nie ma potwierdzenia w źródłach urzędowych (4 wyszukiwania, 14.09.2026; w Duden „BEA" = British Electricity Authority). W DE nie istnieje centralna instytucja „BEA". System DE = (a) GDolmG (Bund — tylko Gerichtsdolmetscher), (b) 16 ustaw landowych (Übersetzer/Dolmetscher pisemni i ustni), (c) IHK-Übersetzerprüfung. BDÜ (Bundesverband der Dolmetscher und Übersetzer e.V.) = berufsständischer Verband (analogia do PT TEPIS), nie organ urzędowy.

DE — podstawy prawne (Bund)

Udokumentowane

GDolmG (Gerichtsdolmetschergesetz): in Kraft 1.1.2023, ostatnia zmiana 8.12.2025 (BGBl. 2025 I Nr. 319). § 1: allgemeine Beeidigung dla Dolmetscher w postępowaniach sądowych (jednolite na poziomie Bundes). Źródło: gesetze-im-internet.de/gdolmg, pobrano 14.09.2026
§ 2: kompetencja = Oberlandesgericht (Berlin: Kammergericht) okręgu zamieszkania. § 3: warunki — obywatelstwo EU/EFTA-EOG/CH lub pobyt zawodowy tam, pełnoletność, przydatność, uporządkowany stan majątkowy, zuverlässigkeit, wiedza specjalna w j. niemieckim i egzaminowanym + podstawowa znajomość języka prawniczego (§ 3 Abs. 2) + zdały Dolmetscherprüfung przy staatlichem/staatlich anerkanntym Prüfungsamt (lub równoważny egzamin zagraniczny). § 7: termin 5 lat, przedłużanie na wniosek; § 12: koszty wg prawa landowego.
Übersetzer (pisemni) NIE podlegają GDolmG — prawo 16 landów: öffentliche Bestellung + Beeidigung / Ermächtigung, kompetencje per land (np. Bayern: prezes Landgerichtu; Hamburg: Behörde für Inneres und Sport). Ogólna nazwa i kompetencje różnią się per land. Źródło: bdue.de/der-beruf/beeidigte (tabela per Land) + justiz.bayern.de + justiz-dolmetscher.de, pobrano 14.09.2026
Wynagrodzenie DE (JVEG, zlecenia sądowe): tłumaczenia ustne 93 €/h (od 2021 bez rozróżnienia konsekwentnego/symultanicznego); pisemne per wiersz (Normzeile = 55 znaków z spacjami): 1,95 €/NZ (edytowalny) / 2,15 €/NZ (nieedytowalny), trudniejsze 2,15/2,30 €/NZ (od 1.6.2025). Źródło: bdue.de (sekcja JVEG), pobrano 14.09.2026
IHK-Übersetzerprüfung (ÜbPrV z 8.5.2017, BGBl. I S. 1159): egzamin na „Geprüfte/r Übersetzer/in" (Fortbildungsabschluss, BMF für Bildung und Forschung); zadania m.in. dla firm, agencji, sądów i notariuszy. Oferta realna tylko w nielicznych IHK (stan 02/2025: Wiesbaden, j. angielski). Źródło: gesetze-im-internet.de/_bprv + bdue.de, pobrano 14.09.2026

Zbieżności (udokumentowane w obu porównywanych aktach)

Udokumentowane

Egzamin jako brama do statusu (PL: PKE; DE: Dolmetscher-/Übersetzerprüfung przy organach państwowych/uznanych).
Obywatelstwo/pobyt w UE (PL art. 2; DE GDolmG § 3 Abs. 1 Nr. 1).
Niekaralność / zuverlässigkeit (PL art. 2 Nr. 4; DE § 3 Abs. 1 Nr. 5 + Führungszeugnis).
Ślubowanie (PL art. 7 wobec MS; DE GDolmG § 5 / § 189 GVG).
Tajemnica zawodowa z mocy prawa w obu krajach: PL art. 14 ust. 1 pkt 2 + art. 29a (odpowiednio RODO); DE § 189 Abs. 4 GVG („immer kraft Gesetzes") + GDolmG § 5 Abs. 3.
Centralny (quasi) publiczny rejestr: PL — lista MSiT (art. 10); DE — Dolmetscher- und Übersetzerdatenbank (justiz-dolmetscher.de).

Rozbieżności (udokumentowane)

Rozbieżności (nie sprzeczność — dwie systemy porównywane)

Fragmentacja vs centralizacja: DE = 16 ustaw landowych + GDolmG (tylko ustne) + różne organy per land; PL = jeden system ustawowy + PKE przy MSiT, bez rejonizacji.
Dwa tory DE (Dolmetscher ustni = Bund; Übersetzer pisemni = landy) vs jeden egzamin PKE (pisemna + ustna) na jeden status w PL.
Termin DE: 5 lat (przedłużalny) vs wpis PL: bezterminowy.
Opłaty: PL — 800 zł + stawki z rozp. MSiT (tj. 2025/312); DE — koszty landowe (GDolmG § 12) + JVEG (93 €/h; 1,95–2,30 €/NZ od 1.6.2025).
Nazwy statusu: PL jeden tytuł; DE: „öffentlich bestellter und beeidigter Übersetzer" (Bayern), „vereidigter" (Hamburg), „Ermächtigter Übersetzer" (Berlin) itd. — źródła DE potwierdzają zasadniczo tę samą instytucję.
Wymóg znajomości prawa: DE wprost („Grundkenntnisse der deutschen Rechtssprache", GDolmG § 3 Abs. 2); PL: nie w ustawie (ale zakres egzaminu obejmuje teksty prawnicze).

Interpretacja Status polski „tłumacz przysięgły" ≈ DE „öffentlich bestellter und beeidigter/ermächtigter Übersetzer" (pisemny, prawo landowe) oraz „allgemein beeidigter Gerichtsdolmetscher" (ustny, GDolmG). Osoba z uprawnieniami PL chcąca działać pisemnie w DE musi przejść Bestellung/Beeidigung w danym landzie — status PL sam nie nadaje uprawnień DE (brak udokumentowanego aktu o wzajemnym uznawaniu).

Nicht belegt Wzajemne uznawanie statusu PL↔DE (brak znalezionego aktu prawnego); szczegóły 15 pozostałych ustaw landowych; czy egzamin PKE jest uznawany w DE jako „als gleichwertig anerkannte Prüfung"; precyzyjna zgodność „tłumaczenie poświadczone" PL vs „bescheinigte/beglaubigte Übersetzung" DE.